نویسندگان:

دلارام نقدی¹ ، عاصمه قاسمی² ، پروین سوادیان³ .

¹دانشجوی دکتری گروه علوم اجتماعی و جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران «delaram.naghdi@iau.ac.ir»

²استادیار گروه علوم اجتماعی و جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.(نویسنده مسئول) «asemeh.ghasemi@srbiau.ac.ir»

³استادیار گروه علوم اجتماعی و جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران. «parvin.savadian@iau.ac.ir»

چکیده فارسی: این پژوهش با هدف تبیین جامعه‌شناختی سبک زندگی دختران شاغل با وضعیت «تجرد قطعی» در شهر تهران طراحی شد. روش تحقیق، کیفی و مبتنی بر نظریه زمینه‌ای استراوس و کوربین (۱۹۹۸) انتخاب گردید و با استفاده از مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته، داده‌ها از ۲۴ زن مجرد شاغل ساکن تهران جمع‌آوری شد. تحلیل داده‌ها با استفاده از کدگذاری‌های باز، محوری و انتخابی انجام شد که درنهایت منجر به شناسایی چهار مقوله اصلی گردید: شرایط علّی (رضایتمندی اقتصادی و شغلی)، شرایط زمینه‌ای (نقش خانواده و سرمایه فرهنگی)، شرایط مداخله‌گر (محدودیت‌های ساختاری و فشار اجتماعی) و راهبردها (مدیریت فراغت، شبکه‌سازی اجتماعی و تقویت معنویت). نتایج پژوهش نشان می‌دهد که این گروه از زنان، درحالی‌که از آزادی‌های شغلی و استقلال مالی برخوردارند، نگرانی‌های عمیقی نسبت به‌ تنهایی در آینده، نابرابری‌های جنسیتی و برچسب اجتماعی دارند. تعامل این مقولات، الگوی «سبک زندگی نوین تجردی مبتنی بر رضایت و نگرانی» را شکل می‌دهد؛ به‌گونه‌ای که رضایت از خودمختاری فردی، همراه با دغدغه‌های روانی و اجتماعی است.

کلمات کلیدی: سبک زندگی ، نظریه زمینه‌ای ، تجرد قطعی ، دختران شاغل تهران ، احساس دوگانه رضایت و نگرانی .

A Sociological Analysis of the Lifestyle of Never-Married Working Women in Tehran

English Abstract: Abstract This research aims to provide a sociological interpretation of the lifestyle patterns of never-married working women in Tehran. Adopting a qualitative methodology grounded in Strauss and Corbin’s (1998) version of grounded theory, the research employed semi-structured interviews with 24 never-married employed women residing in Tehran. Data analysis followed open, axial, and selective coding procedures, resulting in the identification of four core categories: causal conditions (economic and occupational satisfaction), contextual conditions (the influence of family and cultural capital), intervening conditions (structural constraints and social pressures), and strategies (leisure management, social networking, and spiritual enhancement). Findings reveal that these women, despite benefiting from occupational freedom and financial independence, experience profound concerns about future loneliness, gender inequality, and social stigmatization. The interplay among these categories constructs a model of a “new form of singlehood lifestyle grounded in satisfaction and anxiety”, wherein individual autonomy and self-satisfaction coexist with persistent psychological and social apprehensions.