نویسندگان:

جمال محمدی¹ ، عاطفه رحمانیان² ، خدیجه محمدی³ ، حسنیه دوست قرین⁴ .

¹دانشیار گروه جامعه شناسی دانشگاه کردستان

²دکتری جامعه شناسی، دانشکده اقتصاد، مدیریت و علوم اجتماعی، دانشگاه شیراز، شیراز، ایران

³دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، دانشگاه کردستان، سنندج، ایران

⁴دانشجوی دکتری جامعه شناسی، گروه جامعه شناسی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران

چکیده فارسی: هدف اصلی پژوهش حاضر مطالعه پدیدارشناختی تجارب زیستۀ زنان از مصرف کالاها و فضاهای فرهنگی در شهر سنندج است. در این میان مشخصاً کافه کتابها، مؤسسات هنری و سالنهای سینما به شیوۀ هدفمند انتخاب شده اند. داده های گردآوری شده از مصاحبه با 30 نفر از زنان به شیوۀ تحلیل مضمونی تفسیر و تحلیل شده اند. تحلیل یافته های پژوهش در وهلۀ نخست نشان می دهد که درک و تفسیر زنان از چیستی مصرف فرهنگی، بسته به این‌که به کدامیک از محلات شهری متعلق باشند و فراغت خویش را در چه نوع فضاهایی صرف کنند، با هم متفاوت است. همچنین تحلیل ارتباط بین مصرف و فضا بیانگر آن است که زنان مصرف کننده در پنج تیپ اجتماعی قابل دسته بندی هستند: مصرف کنندگان همه چیزخوار، مصرف کنندگان اتفاقی و بی هدف، مصرف کنندگان فراغت طلب، مصرف کنندگان هویت جو، و مصرف کنندگان تک چیزخوار و تمایزطلب. سرانجام این که فضاهای مصرفیِ شهری در سنندج بسته به نوع امکانات و زمینه هایی که برای زنان فراهم می سازند به سه نوع فضاهای پویا و کنشگرمحور، فضاهای بسته، فضاهای ناایمن قابل دسته بندی هستند که از حیث ظرفیت های مصرف فرهنگی تفاوتهای بنیادینی با هم دارند.

کلمات کلیدی: تمایز ، زنانگی ، مقاومت ، مصرف ، فضای مصرفی .

Typology of women's cultural consumption in urban spaces (A study on café-libraries, art institutes, and cinemas in Sanandaj)

English Abstract: The primary objective of this study is to conduct a phenomenological investigation into women’s lived experiences of consuming goods and cultural spaces in the city of Sanandaj. The study focuses on public consumption spaces where every day cultural consumption occurs. Among these spaces, café-libraries, art institutes, and cinemas have been purposefully selected. Data were collected through in-depth interviews, targeting women from three socioeconomic areas of the city: upper, middle, and lower neighborhoods. A total of 30 women participated in the study, and the collected data were analyzed using thematic analysis. The findings reveal that women’s perceptions and interpretations of cultural consumption vary depending on their neighborhood of residence and the types of spaces where they spend their leisure time. Furthermore, the analysis of the relationship between consumption and space identifies five distinct social types of female consumers: omnivorous consumers, casual and aimless consumers, leisure-seeking consumers, identity-seeking consumers, and selective and distinction-seeking consumers. Finally, the study highlights that urban consumption spaces in Sanandaj can be categorized into three types based on the facilities and opportunities they provide for women: dynamic and action-oriented spaces, restricted spaces, and unsafe spaces. These categories exhibit fundamental differences in their capacities for cultural consumption.