نویسندگان:
محمدعلی طالبی1 ، آیدا غلامی مقدم2 ، نازنین غفاری3 ، فاطمه نورانی فر4 ، زهراسادات فریمانه5 .1استادیار گروه جامعه شناسی دانشکده حقوق و علوم اجتماعی دانشگاه پیام نورتهران ایران.
2دانش آموخته کارشناسی آموزش علوم اجتماعی دانشگاه فرهنگیان تهران ایران
3دانشآموخته کارشناسی آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
4دانشآموخته کارشناسی آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
5دانشآموخته کارشناسی آموزش علوم اجتماعی، دانشگاه فرهنگیان، تهران، ایران.
چکیده فارسی: تجملگرایی بهعنوان یک آسیب نرم، ممکن است تأثیر و پیامد مستقیمی نداشته باشد، اما بهطور نامحسوس در ابعاد فردی، خانوادگی و اجتماعی نفوذ کرده و میتواند بر نگرشها و هویت دختران نوجوان تأثیر بگذارد، به گونهای که هنجارهای اجتماعی و انتظارات شخصیشان را دستخوش تحول کند. بر این مبنا، هدف پژوهش حاضر بررسی زمینههای گرایش و پیامدهای تجملگرایی در دانشآموزان دختر متوسطه اول و ارائه راهکارهایی برای کاهش این پدیده بود. روش پژوهش حاضر کیفی از نوع پدیدارشناسی بود که از مصاحبه نیمهساختاریافته، به عنوان ابزار گردآوری دادهها استفاده شد. جامعه پژوهش را دانشآموزان دختر متوسطهاول شهر بیرجند تشکیل دادهاند. گردآوری اطلاعات از نمونههای تحقیق به صورت نمونهگیری غیراحتمالی(هدفمند) تا آنجا ادامه پیدا نمود که اشباع داده حاصل شد. یافتههای پژوهش حاضر نشان میدهد که پدیده تجملگرایی تحت تأثیر عواملی چون رسانه، خانواده، جامعه و ویژگیهای فردی شکل گرفته و پیامدهایی در ابعاد روحی-روانی، خانوادگی، فردی و اجتماعی به همراه دارد. این تأثیرات میتوانند منجر به تغییر نگرش نسبت به بدن و پوشاک، افزایش رقابتهای ناسالم و ایجاد فشارهای روانی در دانشآموزان شوند. بر پایه نتایج پژوهش، تجملگرایی نهتنها بر ارزشها و هویت فردی دانشآموزان تأثیر گذاشته، بلکه منجر به شکلگیری الگوهای رفتاری ناهنجار و نگرانیهای والدین شده است. بر ایناساس، پیشنهاد میشود که از طریق آموزش و فرهنگسازی، توجه به ارزشهای غیرمادی و تقویت هویت ملی و فرهنگی در بین نوجوانان افزایش یابد و تحولات مثبتی در محیطهای خانواده و مدرسه ایجاد شود تا ارزشها و باورهای فردی مورد بازنگری قرار گیرد و زمینههای کاهش این پدیده فراهم شود.
A phenomenological study of luxury among teenage girls: Birjand city
English Abstract: Objective: Luxury-seeking, as a subtle social issue, may not have direct and immediate consequences, but it gradually infiltrates individual, familial, and social dimensions, influencing the attitudes and identities of adolescent girls in a way that transforms social norms and personal expectations. Based on this premise, the present study aimed to examine the underlying factors contributing to luxury-seeking tendencies among female middle school students and to propose strategies for reducing this phenomenon. Method: The research employed a qualitative phenomenological approach, utilizing semi-structured interviews as the primary data collection tool. The study population consisted of female middle school students in Birjand, and data collection continued through purposive non-probability sampling until data saturation was achieved. Results. Findings indicate that luxury-seeking behavior is shaped by factors such as media, family, society, and individual characteristics, leading to consequences in psychological, familial, individual, and social domains. These effects can result in changes in attitudes toward body image and clothing, increased unhealthy competition, and psychological stress among students. Conclusions: According to the results, luxury-seeking not only affects students' values and identities but also fosters unhealthy behavioral patterns and parental concerns. Therefore, it is recommended that education and cultural initiatives be implemented to emphasize non-material values, strengthen national and cultural identity among adolescents, and create positive changes in family and school environments to encourage a reassessment of individual beliefs and values, ultimately reducing the prevalence of this phenomenon.