نویسندگان:

سودابه بساک نژاد¹ ، غزال عیدی پور² ، علی اکبر پیراسته مطلق³ ، سهام ناصری⁴ .

¹استاد، گروه روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

²کارشناس ارشد رشته روانشناسی تربیتی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی اهواز، اهواز، ایران.

³دانشجوی دکتری رشته روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران.

⁴کارشناس ارشد رشته روانشناسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه آزاد اسلامی اهواز، اهواز، ایران.

چکیده فارسی: این پژوهش با هدف ررسی رابطه باورهای غیرمنطقی، تحریف‌های شناختی و اختلال شخصیت وابسته با نقش میانجی هم‌وابستگی در زنان دارای همسر بیمار انجام شده است. برای این منظور از روش توصیفی-همبستگی استفاده شده است. جامعه آماری پژوهش شامل کلیه زنان دارای همسر بیمار و آسیب‌دیده جسمانی و روانی شهر یاسوج در سال 1403 بودند که به دلیل نامشخص بودن حجم دقیق جامعه آماری و محدودیت‌های اجرایی در دسترسی به همه اعضای آن، با استفاده از روش نمونه‌گیری در دسترس 210 زن به‌عنوان نمونه آماری انتخاب شدند. ابزار گردآوری داده‌ها شامل پرسشنامه شخصیت وابسته، پرسشنامه هم‌وابستگی هالیوک، پرسشنامه باورهای غیرمنطقی جونز، پرسشنامه تحریف‌های شناختی عبداله‌زاده و سالار بود. برای تجزیه و تحلیل داده‌‌ها از ضریب همبستگی پیرسون، آزمون رگرسیون همزمان و تحلیل مسیر استفاده شد. یافته‌ها نشان داد متغیرهای پیش‌بین وارد شده در الگو 30 درصد از واریانس اختلال شخصیت وابسته را تبیین می‌کنند و بیشترین سهم تبیین مربوط به متغیر هم‌وابستگی با 26 درصد است. با توجه به این‌که ضرایب بتای استاندارد متغیرهای هم‌وابستگی (302/0=β) و تحریف‌های شناختی (305/0=β) در سطح اطمینان 99 درصد معنادار بودند. بنابراین دو متغیر مذکور پیش‌بینی‌کننده‌های معنادار اختلال شخصیت وابسته بودند. علاوه‌بر این، نتایج حاصل از آزمون تحلیل مسیر نشان داد باورهای غیرمنطقی به‌صورت غیرمستقیم و تحریف‌های شناختی به‌صورت مستقیم و غیرمستقیم و از طریق متغیر هم‌وابستگی بر اختلال شخصیت وابسته اثر مثبت و معناداری دارند. بنابراین می‌توان گفت متغیر هم‌وابستگی در رابطه بین باورهای غیرمنطقی و تحریف‌های شناختی با اختلال شخصیت وابسته، نقش میانجی دارد.

کلمات کلیدی: هم‌وابستگی ، تحریف های شناختی ، باورهای غیر منطقی ، اختلال شخصیت وابسته ، زنان دارای همسر بیمار و آسیب‌دیده .

The Relationship between Irrational Beliefs, Cognitive Distortions, and Dependent Personality Disorder with the Mediating Role of Codependency in Women with Ill Spouses

English Abstract: The present article is to determine the relationship between irrational beliefs, cognitive distortions, and dependent personality disorder, with the mediating role of codependency in women with ill spouses. The research method is descriptive-correlational. The statistical population includes all women whose husbands are sick and have physical and psychological injuries in Yasuj City in the year 2024. The statistical sample includes 210 women who were selected using the convenience sampling method due to the unknown exact size of the statistical population and executive limitations. The data collection instruments include the Dependent Personality Questionnaire (DPQ), the Holyoake Codependency Index (HCI), the Irrational Beliefs Test (IBT), and the Cognitive Distortions Questionnaire. For data analysis, the Pearson correlation coefficient, inter regression test, and path analysis were used. The findings indicated that all predictor variables together explained 30% of the variance of dependent personality disorder, with the largest explanatory contribution belonging to the codependency variable at 26%. Given that the standardized beta coefficients of the codependency (β=0.302) and cognitive distortions (β=0.305) variables were significant at the 99% confidence level, these two variables were therefore significant predictors of dependent personality disorder. Furthermore, the results of the path analysis test indicated that irrational beliefs have a significant positive indirect effect, and cognitive distortions have a significant positive direct and indirect effect on dependent personality disorder through the codependency variable. Therefore, it can be concluded that the codependency variable has a mediating role in the relationship between irrational beliefs and cognitive distortions with dependent personality disorder.