نویسندگان:

افسانه کمالی¹ ، مهسا لاریجانی² ، مرسده مدیری³ .

¹استادیار دانشگاه الزهرا(س)

²استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. (نویسنده مسئول). m.larijani@alzahra.ac.ir

³کارشناس ارشد توسعه محلی، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران

چکیده فارسی: فضاها عاملی برای شکل دادن به روابط اجتماعی است و تعاملات جامعه و فضا می‎تواند به کم‌رنگ‎سازی یا محو محدودیت‌های تعاملی زنان کمک کند. فضای سوم اولین بار توسط اولدنبرگ مطرح شده و از آن زمان در عرصه علمی جهان مورد بحث بوده است. هدف از این پژوهش ادراک فرایندهایی است که فرهنگ‌سراها به‌عنوان فضای سوم می‎توانند جهان اجتماعی اجتماعی زنان را متمایز سازند. جامعه آماری پژوهش شامل زنان حاضر در فرهنگسراهای شهر تهران بوده‎ که با استفاده از روش نمونه‌گیری هدفمند و نظری به تعداد 15 نفر تعیین شد. روش پژوهش؛ کیفی و رویکرد آن داده‌بنیاد بود. هسته مرکزی پژوهش شامل ایجاد فضای نشانه‌شناسانه مقاومت بود که در فرایند علّی شکاف نسلی، ایجاد ارتباط و جهان‌بینی متمایز در این مکان سوم شکل گرفته است و علی‌رغم زمینه‌هایی همچون ممنوعیت‌های فضای انضباطی، به تصرف و مقاومت در فضا پرداخته‌اند. یافته‌ها نشان داد که زنان کنش‌گران خلاقی هستند که خود عرصه‌هایی را که مطلوبشان است، تولید می‌کنند.

کلمات کلیدی: زنان ، مقاومت ، داده‌بنیاد ، فرهنگسرا ، فضای سوم .

Cultural Centers and the Third Place: Understanding the Process of Blurring the Women's Boundaries in Public Spaces

English Abstract: Spaces play a critical role in shaping social relationships, and the interaction between society and space can help diminish or eliminate the interactive limitations imposed on women. The concept of the third place was first introduced by Oldenburg and has since been widely discussed in global academic discourse. The aim of this study is to understand the processes through which cultural centers, as third places, may contribute to reshaping the social worlds of women. The study population consisted of women present in cultural centers across Tehran, selected through purposive and theoretical sampling, with a final sample size of 15 participants. The research followed a qualitative methodology using the grounded theory approach. The core category identified in this study is the creation of a semiotic space of resistance, formed through causal processes such as generational gaps, social connections, and distinct worldviews within these third places. Despite restrictive disciplinary conditions in broader public spaces, women in this study engaged in spatial appropriation and resistance.