نویسندگان:

مریم قلیچی¹ ، عبدالرضا نواح² ، معصومه باقری³ ، سجاد بهمنی⁴ .

¹دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران

²نویسنده مسئول: دانشیار گروه علوم اجتماعی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. navah-a@scu.ac.ir

³دانشیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز، اهواز، ایران. m.bagheri@scu.ac.ir

⁴استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده اقتصاد و علوم اجتماعی، دانشگاه شهید چمران اهواز. اهواز. ایران

چکیده فارسی: هدف پژوهش حاضر فهم سبک زندگی دیجیتالی دانش­آموزان دختر در شهر اهواز و نقش فناوری­های نوین خصوصاً اینترنت و شبکه­های اجتماعی مجازی بر دیجیتالی‌شدن سبک زندگی است. فناوری­های نوینی که به تمام فضاهای اجتماعی، سازمانی و فردی در جوامع بشری نفوذ کرده و شیوه­ زندگی روزمره، کار و معرفت افراد را متأثر ساخته است. روش پژوهش نظریه داده‌بنیاد بود و داده­های پژوهش از طریق مصاحبه­ عمیق و به شیوه­ نمونه­گیری هدفمند از 15 نفر از دانش­آموزان دختر مقطع متوسطه دوم در نواحی چهارگانه اهواز گردآوری شده است. تجزیه­و­تحلیل داده­ها با استفاده از نسخه­ 2015 کوربین و اشتراوس و پنج شیوه کدگذاری باز و تشخیص مفاهیم، توسعه مفاهیم در جهت ابعاد و ویژگی­ها، تحلیل داده­ها برای زمینه، وارد کردن فرآیند به تحلیل و یکپارچه­سازی مقولات انجام شد. پس از تحلیل داده‌های حاصل از مصاحبه‌ها و کدگذاری آن‌ها، ۱۲ مقوله اصلی شناسایی شد که هر یک با استناد به متن مصاحبه‌ها مورد تحلیل قرار گرفتند. این مقولات در سه بعد اصلی شرایط، کنش-تعامل، و پیامدها دسته‌بندی شدند. بُعد شرایط شامل مقولاتی نظیر جذابیت و خوشایند بودن، کنجکاوی و هیجان‌خواهی، انزوا و گوشه‌گیری، احساس عقب‌ماندگی از فناوری‌های روز دنیا و هم‌نوایی است. در بُعد کنش-تعامل، مقولاتی مانند فائق آمدن بر مشکلات و فرار از واقعیت، حفظ و تداوم روابط صمیمی با کاهش فاصله مکانی، ارتباطات بین‌فردی با فراتر رفتن از محدودیت‌های خانواده و جرأت‌مندی و ابراز وجود استخراج شدند. در نهایت، بُعد پیامدها شامل اوقات فراغت، اطلاع‌رسانی و اطلاع‌گیری، تجارت الکترونیکی و صرفه‌جویی و تسریع دسترسی به امکانات و خدمات بود. با تحلیل و ادغام این سه بعد، مقوله هسته «تحول دیجیتالی در سبک زندگی دانش‌آموزان» شناسایی شد. این مقوله بیان‌گر آن است که تعامل با فناوری‌های نوین، فرآیندی دوسویه از شناخت و بهره‌گیری است که از طریق آن، افراد نه‌تنها به نیازهای روزمره خود پاسخ می‌دهند، بلکه به بازتعریف هویت، روابط اجتماعی و سبک زندگی خود می‌پردازند.

کلمات کلیدی: فضای مجازی ، فناوری‏های نوین ، سبک زندگی دیجیتالی ، دانش‌آموزان اهوازی ، نظریه داده‌بنیاد خارجی .

The Role and Function of Modern Technologies in Digitalization of Lifestyle of Secondary Girl Students of Ahvaz

English Abstract: The purpose of the present study is to understand the digital lifestyle of female students in Ahvaz and the role of modern technologies—especially the Internet and virtual social networks—in the digitalization of lifestyle. New technologies have infiltrated all social, organizational, and individual spaces in human societies and have influenced people's daily lives, work, and knowledge. The research method is grounded theory. Research data were collected through in-depth interviews using a purposive sampling method with 15 secondary school students from the four districts of Ahvaz. For data analysis, the 2015 version of Corbin and Strauss’s method was employed, involving five steps: coding and identifying concepts, developing concepts into dimensions and properties, contextual analysis, process analysis, and integration of categories. After analyzing and coding the interview data, three main categories were identified. These categories were organized into three core dimensions: conditions, action–interaction, and consequences. In the conditions dimension, categories such as appeal and pleasure, curiosity and excitement, isolation and loneliness, feelings of lagging behind global technologies, and the desire for synchronization were extracted. In the action–interaction dimension, categories included overcoming problems and escaping reality, maintaining and continuing intimate relationships by reducing spatial distance, engaging in interpersonal communication beyond family constraints, and bold self-expression. In the consequences dimension, the results included leisure, access to information, e-commerce, and the saving of time and acceleration of access to facilities and services. By analyzing and integrating these three dimensions, the core concept of "digital transformation in students' lifestyle" was identified. This indicates that interaction with new technologies is a two-way process of cognition and use, through which individuals not only respond to their daily needs but also redefine their identity, social relationships, and lifestyle.