نویسندگان:

مریم منتظری¹ ، افسانه توسلی² ، باقر ساروخانی³ .

¹کارشناسی ارشد گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران momontazery@yahoo.com

²دانشیار گروه مطالعات زنان و خانواده، دانشکده علوم اجتماعی و اقتصادی، ‌دانشگاه الزهرا، تهران، ایران. (نویسنده مسئول) afsaneh_tavassoli@alzahra.ac.ir

³استاد و عضو هیأت علمی دانشکدۀ علوم اجتماعی، دانشگاه تهران

چکیده فارسی: تغییر و تحولات مدرنیته تمامی ابعاد زندگی را دربرگرفته، در سطوح مختلف قابل تشخیص است. میزان باروری وتمایل افراد برای فرزندآوری به نوعی متاثر ازآن می‌باشد. باوجود سیاست‌های افزایش جمعیتی، نرخ باروری در جامعه در سطح پایینی قراردارد و این تحقیق به دنبال مطالعه نظام‌ارزشی عدم تمایل به باروری زنان متاهل شهر تهران میباشد. برای بررسی موضوع مطرح شده بهترین روش توصیه شده روش‌کیفی می‌باشد. بااستفاده ازرویکردداده‌بنیادوانجام مصاحبه‌های نیمه‌ساختاریافته با 23زن متاهلی که به طور خودخواسته تجربه فرزندآوری نداشته‌اند، داده‌ها پس از کدگذاری‌های لازم به18مقوله فرعی، دو مقوله اصلی«گذارارزشی از فرزندآوری و بازاندیشی در فرزندآوری»و درنهایت«فرزندناخواهی انتفاعی» به عنوان مقوله هسته‌ای منتج شدند. از علل به وجودآمدن پیامد«فرزند ناخواهی انتفاعی» می‌توان به شرایط گذار جامعه ایرانی اشاره کرد که فرزندآوری به عنوان یک انتخاب میان سایر انتخاب‌های زنان مورد بازاندیشی قرارگرفته و بسته به شرایط و زمینه‌ها و اولویت‌ها در خوش‌بینانه‌ترین حالت به تعویق می‌افتد. تغییر و تحول‌های گوناگون در عرصه‌های اجتماعی و شخصی ناشی از مدرنیته، شرایطی راایجادکرده که باورها، نگرش‌ها و نظام‌ارزشی افراد تغییرات زیادی کرده و به‌تبع آن قدرت کنشگری افراد به سمت فردگرایی میل نماید. افول ارزش‌های سنتی در جهت نمود ارزش‌های نوین اجتماعی به صورت گذارارزشی در لایه‌های مختلف نمایان شده، به طوری که فرزندآوری و مادر شدن همانند گذشته قداست ندارد. اکثر زنان متاهل در سال‌های اولیه زندگی مشترک خود به دنبال ثبات اجتماعی و اقتصادی بوده و افزایش استقلال و دسترسی به منابع، خواسته خود(عدم تمایل به باروری) را به همسر و اطرافیان تحمیل می‌کنند و البته سیاست‌های تشویقی جمعیتی را کارساز نمیداند.

کلمات کلیدی: بازاندیشی ، نظام ارزشی ، گرندد تئوری ، گذار ارزشی ، عدم تمایل فرزندآوری .

Qualitative study of the value system of childbearing towards unwilling child for profit Childless married women living in Tehran

English Abstract: The changes by modernity cover all aspects of life, so that it can be recognized at all levels. level of fertility and people's desire to have children is somehow affected by it. Despite the population increase policies, the fertility rate in the society is at a low level, and this research seeks to study the value system of not wanting to be fertile among women living in Tehran. To examine the beliefs and attitudes formed under the value system of people, the best recommended method is the qualitative method. By using the grounded theory technique and conducting semi-structured interviews with twenty-three married women who have not voluntarily experienced childbearing, the data after the necessary coding into eighteen subcategories, two main categories "transition of value from childbearing and rethinking childbearing" And finally, the "child of profit-making reluctance" resulted as a nuclear category. Among the reasons for the emergence of the consequence of "unwanted child for profit", we can point to the transitional conditions of Iranian society, in which child bearing has been reconsidered as a choice among other choices of women. And depending on the conditions and contexts and according to priorities, it is postponed in the most optimistic state, and most married women seek social and economic stability in the early years of their life together, and due to increased independence and access to the resources they want not wanting to their spouses and those around them, and of course, they do not consider population incentive policies to be effective.