نویسندگان:

¹استادیار، گروه علوم تربیتی، واحد بجنورد، دانشگاه آزاد اسلامی، بجنورد، ایران ‏

چکیده فارسی: هدف کلی پژوهش حاضر بررسی راهکارهای مقابله با آثار مخرب شبکه های اجتماعی و رسانه های نوین در حوزه خانواده در استان خراسان شمالی در سال 1401 بوده است. روش تحقیق از نظر ماهیت و روش تحقیق کاربردی و توصیفی از نوع پیمایشی بود که با رویکرد ترکیبی انجام شده است. جامعه آماری پژوهش شامل دوبخش بود که بخش اول کلیه ی خانواده های استان خراسان شمال در سال 1401می باشد که از فضای مجازی و شبکه های اجتماعی مجازی بهره می گیرند که بر اساس نمونه گیری از جامعه ی نامحدود، تعداد 485 نفر به صورت در دسترس انتخاب شدند. در بخش کیفی تعداد 19 نفر به شیوه هدفمند انتخاب شدند. ابزار جمع آوری اطلاعات، مطالعه منابع کتابخانه ای، مصاحبه نیمه ساختاریافته و پرسشنامه محقق ساخته بود. روایی ابزار از نوع صوری و محتوایی و روایی سازه بود که مورد تایید اعضای هیات علمی و و کارشناسان و متخصصان کلیدی قرار گرفت. اعتبار پرسشنامه‌ها از طریق ضریب کرونباخ 96/0برآورد شد. بخش کیفی با روش تحلیل مضمون تحلیل شد. برای تجزیه و تحلیل داده‌های کمی از آمار توصیفی(توزیع فراوانی، درصد و میانگین) و آمار استنباطی آزمون آزمون کولموگروف-اسمیرنوف، آزمون کروسکال، فریدمن، تحلیل اکتشافی با نرم افزار نسخه 22spss مورد تحلیل قرار گرفت. نتایج نشان داد که بیشترین تعداد کاربران شبکه های مجازی استان خراسان شمالی در سنین 19 تا 30 سال قرار دارند که از هر سه سرویس اجتماعی پرطرفدار وتساپ، تلگرام و اینستاگرام روزانه بطور متوسط بهره میگیرند، مردان بیشتر از زنان و افراد مجرد بیش از افراد متاهل و به لحاظ نقش در خانواده، پسران و بر اساس شغل کارمندان،دربعد تحصیلات فوق دیپلم سپس فوق لیسانس و بعد لیسانس می باشد، بیشترین کاربران بر اساس درآمد زیر 2 میلیون و سپس بالای 10 میلیون و بر اساس شهر در اسفراین و سپس بجنورد و بعد شیروان و کمترین ان مربوط به فاروج می باشد، کاربران بطور متوسط در 4 اپلیکیشن مجازی عضویت دارند و میانگین مدت زمان استفاده از شبکه های مجازی 3ساعت می باشد و افراد در طی روز حداقل 3 بار شبکه های مجازی را چک میکنند. بر اساس نوع محتوا، محتوای آموزشی و مهارتی در اولویت اول قرار دارد. همچنین به لحاظ شناسایی آسیب ها و تغییرات استفاده از شبکه های اجتماعی در بین اعضای خانواده در استان خراسان شمالی، آسیب مربوط به سلامت با 90 درصد بوده و ارتباطات نامناسب و تغییر در سبک و روش زندگی در رده های بعدی قرار دارد.

investigate the solutions to deal with the destructive effects of social networks and new media in the family sphere in North Khorasan province

English Abstract: The general purpose of the current research was to investigate the solutions to deal with the destructive effects of social networks and new media in the family sphere in North Khorasan province in 1401. The research method in terms of the nature and method of applied and descriptive research was a survey type that was done with a combined approach. The statistical population of the research consisted of two parts, the first part is all the families of North Khorasan province in 1401 who use virtual space and virtual social networks, which based on sampling from the unlimited population, 485 people were selected as available. became In the qualitative section, 19 people were selected in a targeted manner. The data collection tools were the study of library sources, semi-structured interviews and researcher-made questionnaires. The validity of the instrument was form and content and construct validity, which was approved by academic staff members and key experts and specialists. The validity of the questionnaires was estimated through the Cronbach's coefficient of 0.96. The qualitative part was analyzed by thematic analysis method. To analyze the quantitative data, descriptive statistics (frequency distribution, percentage and mean) and inferential statistics were analyzed using Kolmogorov-Smirnov test, Kruskal test, Friedman test, exploratory analysis with 22 spss software. The results showed that the largest number of users of virtual networks in North Khorasan province are between the ages of 19 and 30, who use all three popular social services, WhatsApp, Telegram, and Instagram on an average daily basis, men more than women and single people more than married people. And in terms of the role in the family, sons and based on the occupation of the employees, after the post-graduate education, then the master's degree and then the bachelor's degree, the most users based on the income below 2 million and then above 10 million and based on the city in Esfrain and then Bojnord and After Shirvan and the lowest one is related to Farouj, users have membership in 4 virtual applications on average and the average duration of using virtual networks is 3 hours and people check virtual networks at least 3 times during the day. Based on the type of content, educational and skill content is the first priority. Also, in terms of identifying the harms and changes in the use of social networks among family members in North Khorasan province, the harm is related to health with 90%, and inappropriate communication and changes in lifestyle are in the next ranks.