نویسندگان:

محمد کاظم شهریاری¹ ، احمد حیدرنیا² ، حمید دررودی³ .

¹کارشناس ارشد مشاوره خانواده، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

²نویسنده مسئول: استادیار، گروه مشاوره، دانشگاه بجنورد، بجنورد، ایران

³بجنورد

چکیده فارسی: پژوهش حاضر با هدف بررسی اثربخشی مداخله مبتنی بر چشم‌انداز زمانی بر کنش‌وری اجرایی زنان مطلقه انجام شد. روش پژوهش، نیمه آزمایشی با طرح پیش‌آزمون و پس‌آزمون با گروه کنترل بود. جامعه پژوهش، کلیه‌ زنان ‌مطلقه تحت‌پوشش موسسه‌خیریه‌ محبان‌الرضا (علیه‌السلام) و مرکز مشاوره هیمان مشهد در سال 1401 بود. از میان این زنان، 30 نفر که دارای اختلال در کنش‌اجرایی بودند به‌صورت داوطلبانه انتخاب شدند و به صورت تصادفی در دو گروه 15 نفره آزمایش و کنترل جایگزین شدند. برنامه چشم‌انداز زمان طی 6 جلسه برای گروه آزمایش اجرا شد، ولی گروه کنترل مداخله‌ای دریافت نکرد. ابزار پژوهش پرسشنامه‌ نارسایی‌ها در کنش‌وری اجرایی (بارکلی، 2012) بود که در دو مرحله پیش‌آزمون و پس‌آزمون تکمیل شد. داده‌ها با استفاده از آزمون تحلیل کوواریانس چند متغیره و تک متغیره مورد تجزیه‌و ‌تحلیل قرار گرفتند. نتایج نشان داد مداخله مبتنی بر چشم انداز های زمانی بر بهبود نارسایی در کنش‌وری اجرایی زنان مطلقه اثربخش بود (05/0>p). همچنین مداخله مبتنی بر چشم‌انداز زمانی بر مولفه های پنج گانه کنش‌وری اجرایی شامل خودسازماندهی، خودکنترلی، خودانگیزشی، خودنظم‌جویی هیجانی و خودمدیریتی زمان تاثیرگذار بود (05/0>p).
بر اساس یافته های این پژوهش می‌توان نتیجه گرفت که مداخله مبتنی بر چشم‌انداز‌ زمانی با روشن نمودن فرایند تفکر در سه چشم انداز زمانی گذشته، حال و آینده، یعنی توجه بیشتر به گذشته مثبت، توجه به حال و مهم جلوه دادن آینده همراه با تمرین های متعدد موجب بهبود در کنش‌وری اجرایی و مولفه های آن می گردد.

کلمات کلیدی: زنان مطلقه ، چشم‌انداز زمانی ، کنش وری اجرایی .

The Effectiveness of Intervention Based on Time Perspective on the Executive Functions of Divorced Women

English Abstract: The present study was conducted with the aim of investigating the effectiveness of the perspective-based interventions on the Executive Functions of divorced women. The research method was semi-experimental with a pre-test and post-test design with a control group. The research population was all divorced women covered by Mohiban Al-Reza Charity Institute (peace be upon him) and Himan Counseling Center of Mashhad in 1401. Among these women, 30 people with executive dysfunction were voluntarily selected and randomly tested and controlled in two groups of 15 people. The time perspective program was implemented during 6 sessions for the experimental group, but the control group received an intervention. The research tool was a questionnaire of deficiencies in executive functioning (Barkley, 2012), which was completed in two stages: pre-test and post-test. The data were analyzed using multivariate and univariate analysis of covariance. The results showed that the intervention based on time perspectives was effective in improving the executive functioning of divorced women (p<0.05). Also, intervention based on time perspective was effective on the five components of executive functioning, including self-organization, self-control, self-motivation, emotional self-regulation, and time self-management (p<0.05). Based on the findings of this research, it can be concluded that intervention based on time perspective by clarifying the thinking process in three time perspectives of past, present and future, that is, paying more attention to the positive past, paying attention to the present and making it appear important The future along with numerous exercises will improve the executive activity and its components.