نویسندگان:

¹استادیار، گروه طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران.

²کارشناس ارشد طراحی صنعتی، گروه طراحی صنعتی، دانشکده هنرهای کاربردی، دانشگاه هنر ایران، تهران، ایران

چکیده فارسی: فضای شخصی و حباب روانی از مفاهیم کلیدی در حوزه روان‌شناسی محیطی هستند که بر درک افراد از امنیت و راحتی تاثیرگذارند. در دوره بارداری، اندازه حباب روانی و فضای شخصی زنان باردار متفاوت از شرایط معمول است و به‌ویژه در فضاهای غیر‌شخصی، ورود افراد و حتی اشیاء به این محدوده، می‌تواند منجر به تاثیرات فیزیکی و روانی نامطلوبی در آنها شود. اما متاسفانه این حوزه از دانش در طراحی فضاهای بیمارستانی زنان و زایمان کمتر مورد توجه قرار گرفته است. لذا هدف پژوهش حاضر، شناسایی الزامات طراحی فضاهای بیمارستانی مبتنی بر فضای شخصی و حباب روانی زنان باردار است. این پژوهش بنابر هدف، کاربردی و بنابر روش انجام، توصیفی- پیمایشی است. جمع‌آوری اطلاعات به دو شیوه اسنادی و میدانی انجام پذیرفته و از ابزار مصاحبه نیمه‌ساختاریافته استفاده‌ شده‌است. داده‌های پژوهش پس از جمع‌آوری و دسته‌بندی، به روش کیفی و مقایسه با یافته‌های نظری تحلیل شدند و در نهایت مجموعه‌ای از الزامات و دستورالعمل‌های طراحی استخراج و تدوین شد. نتایج نشان‌داد که ادراک زنان باردار از فضای شخصی و حباب روانی، تحت‌تأثیر عوامل متعددی قرار دارد؛ اما زنان باردار امکان کنترل حریم ‌خصوصی، میزان روشنایی، صدا و دما، حضور همراه آشنا و رعایت حریم جنسیتی را مهم‌ترین الزامات طراحی می‌دانند.

Identifying the requirements for designing hospital spaces based on personal space and psychological bubble of pregnant women

English Abstract: Personal space and psychological bubble are key concepts in the field of environmental psychology that affect people's perception of security and comfort. During pregnancy, the size of the personal space of pregnant women is different from normal conditions, and especially in non-personal spaces, the entry of people and objects into this area can lead to undesirable physical and psychological effects. This area of knowledge has received less attention in the design of obstetrics and gynecology hospital spaces. Therefore, the aim of this study is to identify the requirements for designing hospital spaces based on the personal space of pregnant women. This study is applied in terms of purpose and descriptive-survey in terms of method. Data collection was carried out in two ways: documentary and field study based on semi-structured interview. After collection and classification, the research data were analyzed qualitatively and compared with theoretical findings, and finally a set of design guidelines were extracted and compiled. The results showed that pregnant women's perception of personal space is influenced by several factors; however, pregnant women consider the possibility of controlling privacy, lighting, sound, and temperature, the presence of a familiar companion, and respecting gender privacy as the most important design requirements.