نویسندگان:

سعیده شکورزاده اردبیلی¹ ، علی اصغر داوودی² ، مهناز امیرپور³ .

¹دانشجوی دکتری مسائل ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مشهد، مشهد، ایران.

²استادیار، گروه علوم سیاسی، واحد مشهد، دانشگاه آزاد اسلامی، مشهد، ایران.

³استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد قوچان، دانشگاه آزاد اسلامی، قوچان، ایران.

چکیده فارسی: مجمع جهانی اقتصاد بر اساس چهار شاخص فرصت و مشارکت اقتصادی، پیشرفت تحصیلی، سلامتی و بقا و توانمندسازی سیاسی، از سال 2006 به بعد سالیانه گزارش‌های خود را در باب شکاف جنسیتی ارائه داده است. در جمهوری اسلامی نیز دولت‌های مختلف هر کدام بر مبنای اصول و ایدئولوژی حزبی و جناحی خود، البته در ذیل سیاست‌های کلی نظام سعی در کاستن از شکاف جنسیتی داشته‌اند. هدف پژوهش بررسی مشارکت اقتصادی زنان بر اساس شاخص فرصت و مشارکت اقتصادی در برنامه‌های پنجم و ششم توسعه و تطبیق آن با داده‌های مجمع جهانی اقتصاد است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظر روش، کیفی با استفاده از روش تحلیل مضمون است. داده‌ها شامل محتوای قوانین برنامه‌های پنجم و ششم توسعه بوده و از طریق کدگذاری مضامین پایه، سازمان‌دهنده و فراگیر تحلیل شده‌اند. در روند تحلیل 7 مضامین پایه‌ای برای برنامه پنجم 5 مضمون سازمان‌دهنده و در نهایت مضمون فراگیر «تحکیم خانواده و مشارکت در مسیر آرمان‌ها از طریق بهبود معیشت» به دست آمدند. در روند تحلیل 5 مضمون پایه‌ای برای برنامه ششم نیز 2 مضمون سازمان‌دهنده و در نهایت مضمون فراگیر «توانمندسازی زنان برای حضور در عرصه‌های اقتصادی» حاصل گردیدند. در ادامه با بررسی آمار و ارقام داخلی و همچنین امتیاز و رتبه ایران در مجمع جهانی اقتصاد، به مقایسه شکاف جنسیتی در برنامه‌های پنجم و ششم پرداخته شد و این نتیجه به دست آمد که چه در نرخ مشارکت اقتصادی و چه نرخ رشد اشتغال زنان، به صورت کلی برنامه پنجم عملکرد بهتری از برنامه ششم توسعه داشته است.

کلمات کلیدی: تحلیل مضمون ، شکاف جنسیتی ، مجمع جهانی اقتصاد ، برنامه‌های پنجم و ششم توسعه ، فرصت و مشارکت اقتصادی .

ترجمه دقیق عنوان: Analysis of the Fifth and Sixth Development Plans of the Islamic Republic of Iran with an Emphasis on Women's Economic Participation

English Abstract: The World Economic Forum has presented its annual reports since 2006 based on indicators of economic participation and opportunity, educational attainment, health and survival, and political empowerment. In the Islamic Republic, different governments have also tried to reduce the gender gap, each based on their own party and factional principles and ideology. The aim of this study is to examine the Women's Economic Participation based on the Economic Opportunity and Participation Index in the Fifth and Sixth Development Plans and compare it with data from the World Economic Forum. This study is applied in terms of objective and qualitative in terms of methodology, employing the thematic analysis method. The data consist of the content of the fifth and sixth development plans’ legislation, which were analyzed through coding basic, organizing, and overarching themes. In the process of analyzing the 7 basic themes for the fifth program, 5 organizing themes and finally the overarching theme of "Strengthening the family and contributing to the path of ideals through improving livelihoods" were obtained. In the process of analyzing the five basic themes for the Sixth Plan, two organizing themes and finally the overarching theme of "Empowering women to participate in economic fields" were obtained. Further, by examining domestic statistics and figures as well as Iran's score and rank in the World Economic Forum, it has compared the gender gap in the fifth and sixth plans and the result was that, in general, the Fifth Development Plan performed better than the Sixth Development Plan,