نویسندگان:

سیدجمال میرقاسمی¹ ، محمد حسنی² ، حسن قلاوندی³ .

¹گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران.

²استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

³استاد، گروه علوم تربیتی، دانشکده ادبیات و علوم انسانی، دانشگاه ارومیه، ارومیه، ایران

چکیده فارسی: پژوهش حاضر با هدف تحلیل جنسیتی تحصیلات فرانیاز و تاثیر آن بر تمایل به جابجایی شغلی و رضایتمندی شغلی در بین فارغ-التحصیلان دانشگاهی انجام شده است. این پژوهش از نظر هدف، کاربردی و از نظرگردآوری داده‌ها توصیفی از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش، فارغ‌التحصیلان شاغل دانشگاه ارومیه در مقطع کارشناسی در بین سال‌های 1390 تا 1400 بودند. حجم نمونه 631 نفر تعیین شد. که 288 نفر از آن‌ها مرد و 343 نفر زن بودند. نمونه‌ها به تفکیک جنسیت و به صورت تصادفی ساده انتخاب شدند. برای جمع‌آوری اطلاعات از پرسشنامه‌های استاندارد رضایتمندی شغلی (Lepold et al., 2018)، جابجایی شغلی (Jung et al., 2010) و پرسشنامه محقق ساخته "تحصیلات فرانیاز" استفاده شد. تجزیه ‌و تحلیل داده‌ها با روش مدل‌سازی معادلات ساختاری و با استفاده از نرم‌افزارهای SPSS26 و Smart PLS3 انجام گرفت. نتایج پژوهش نشان داد تحصیلات فرانیاز بر رضایتمندی شغلی فارغ‌التحصیلان مرد و زن تاثیر مثبت و معناداری دارد (441/0 =ضریب مسیر مردان و 379/0 =ضریب مسیر زنان). همچنین تحصیلات فرانیاز بر تمایل به جابجایی شغلی زنان تاثیر منفی و معنی داری دارد (949/3=آمارهt و 203/0- =ضریب مسیر). ولی بر تمایل به جابجایی شغلی مردان تاثیر معنی داری ندارد (983/0=آمارهt و 089/0- =ضریب مسیر). همچنین نتایج نشان داد بین فارغ‌التحصیلان شاغل مرد و زن در تحصیلات فرانیاز از نظر آماری تفاوت معنی داری وجود دارد. میانگین رتبه‌ها در تحصیلات فرانیاز برای مردان و زنان، به ترتیب برابر 80/334 و 21/300 به دست آمد. در نتیجه خطر ابتلا به تحصیلات فرانیاز در بین زنان کمتر از مردان بوده است.

کلمات کلیدی: رضایتمندی شغلی ، تحلیل جنسیتی ، تحصیلات فرانیاز ، عدم تطابق تحصیل-شغل ، جابجایی شغلی .

Gender analysis of overeducation and its impact on job mobility and job satisfaction among university graduates

English Abstract: The purpose of this research was Gender analysis of overeducation and its impact on job mobility and job satisfaction among university graduates. This study is applied in terms of its purpose and descriptive-survey type in terms of data collection based on structural equation modeling. The statistical population of the study was employed graduates of Urmia University in the years 2011 to 2021, from which 631 people were selected by simple random sampling method. Of which 288 were men and 343 were women. To collect data, standard job satisfaction questionnaires (Lepold et al., 2018), job turnover (Jung et al., 2010), and a researcher-made "overeducation" questionnaire were used. Data analysis and hypothesis testing were performed using the structural equation modeling method and Smart Pls3 and SPSS version 26 software. The findings showed that overeducation has a significant effect on job satisfaction of male and female graduates (Men's path coefficient = 0.441 and women's path coefficient = 0.379). Also, overeducation has a negative and significant effect on women's desire to change jobs (t-value=3.949 and Path coefficient=-0.203), but it does not have a significant effect on men's desire to change their jobs (t-value=0.983 and Path coefficient=-0.089). There is also a statistically significant difference between male and female employed graduates in overeducation. The mean ranks of overeducation for men and women were 334.80 and 300.21, respectively. As a result, the risk of overeducation among women is lower than men.