نویسندگان:

عاطفه زرندی¹ ، جعفر پویامنش² ، مجتبی امیری مجد³ ، علی نظری⁴ .

¹Department of Psycology, Ab.c.,Islamic Azad University, Abhar, Iran

²Department of Psycology, Ab.c.,Islamic Azad University, Abhar, Iran

³Department of Psycology, Ab.c.,Islamic Azad University, Abhar, Iran

⁴Department of Statistics, Ab.c.,Islamic Azad University, Abhar, Iran

چکیده فارسی: زمینه و هدف این پژوهش با هدف مدل سازی ساختاری پاداش پذیری با تاخیر و کارکردهای اجرایی با گرایش به رفتارهای پرخطر در نوجوانان با نقش میانجی تاب آوری انجام شد. . زیرا  بررسی همزمان عوامل شناختی، انگیزشی و هیجانی در تبیین رفتارهای پرخطر نوجوانان همچنان با خلأ پژوهشی مواجه است. روش پژوهش این پژوهش از نوع  توصیفی-همبستگی بود. جامعه آماری شامل دانش‌آموزان( دختر و پسر) متوسطه دوم شهر شهریار در  (8193 نفر) بود. . حجم نمونه بر اساس توصیه کلاین (2016) برای 19 متغیر آشکار، بین 270 تا 405 نفر برآورد شد نمونه آماری شامل378 دانش آموز بود که به روش نمونه گیری خوشه ای چند مرحله ای انتخاب شدند. داده ها با استفاده از مقیاس خطرپذیری جوانان ایرانی محمدی زاده واحمدآبادی (1390)، پرسشنامه انتخاب پاداش کربای و همکاران (1999)، پرسشنامه نقایص کارکردهای اجرایی بارکلی(2012) و مقیاس تاب آوری نوجوان اوشیو و همکاران (2018)،گرداوری و داده ها با استفاده از همبستگی پیرسون و تحلیل معادلات ساختاری در برنامه های SPSS  نسخه 26 و AMOS  نسخه 21 تحلیل شدند. یافته ها نتایج نشان داد پاداش‌پذیری با تأخیر تأثیر مثبت بر تاب‌آوری داشت(β=0/264) ، و به طور منفی، رفتارهای پرخطر را پیش‌بینی کرد (β=-0/315). همچنین،کارکردهای اجرایی تأثیر منفی بر تاب‌آوری   (β=-0/426)و تأثیر مثبت بر رفتارهای پرخطر  (β=0/406)داشت. همچنین تاب‌آوری به عنوان میانجی، تأثیر منفی و معناداری بر رفتارهای پرخطر داشت (β=-0/244)  در بررسی اثرات غیرمستقیم، نقش میانجی تاب‌آوری در رابطه پاداش‌پذیری با تأخیر و رفتارهای پرخطر (β=0/065) و نیز در رابطه کارکردهای اجرایی و رفتارهای پرخطر (β=0/104)  تأیید شد بحث و نتیجه گیری یافته ها از نقش میانجی جزئی تاب آوری در ارتباط بین پاداش پذیری با تأخیر،کارکردهای اجرایی و رفتارهای پرخطر حمایت کرد و نشان داد که این متغیر ها با رفتارهای پرخطر رابطه معنادار دارند.

کلمات کلیدی: تاب آوری ، کارکردهای اجرایی ، پاداش پذیری با تأخیر ، رفتارهای پرخطر,  نوجوانان .

The Structural Model of Delayed Gratification and Executive Functioning with Tendency Toward Risk-Taking Behaviors in Adolescents, with the Mediating Role of Resilience

English Abstract: Background and aim This study aimed to examine the structural modeling of delayed gratification and executive functions in relation to the adolescents tendency toward risk taking behaviors with the mediating role of resilience. Despite the importance of examining cognitive, motivational, and emotional factors simultaneously in explaining adolescents’ risk taking behaviors, this area of research still faces a significant gap. Research Methods This descriptive-correlational study was conducted among secondary school students (boys and girls) in Shahriar during the 2025 academic year(N=8193). A total of 400 students were selected using cluster random sampling. Data were collected using the Iranian Adolescent Risk-Taking Scale (IADS), the Monetary Choice Questionnaire (MCQ), the Barkley Deficits in Executive Functioning Scale (BDEFS), and the Adolescent Resilience Scale. Data were analyzed using Pearson correlation and Structural Equation Modeling (SEM) in SPSS (version 26) and AMOS (version 21). Results Findings indicated that delayed gratification had a significant positive effect on resilience (β=0/264) and significant negative effect on tendency toward risk taking behaviors (β=−0/315). Conversely, executive functions deficits had a significant negative effect on resilience (β=−0/426) and a positive effect on the tendency toward risk taking behaviors (β=0/406). Furthermore, resilience had a significant negative impact on tendency toward risk taking behaviors (β=−0/244). Bootstrap analysis confirmed the significant mediating role of resilience in the relationships between delayed gratification and risk taking behaviors (β=0/068) as well as between executive functions deficits and risk taking behaviors (β=0/104). Conclusion These  findings supprted the mediating role of resilience in the relationship between delayed gratification, executive functions,and risk taking behaviors, indicating that these variables have significant associations risk taking behaviors.

Keywords: resilience , adolescents , executive functions , Delayed gratification , risk taking behaviors .